خدا روزی رسان بی حساب است
خدا روزی رسان بی حساب است
🎧 اگر ترجیح میدهید به جای مطالعه، این آموزش را بشنوید؛ فایل صوتی ۳۰ دقیقهای این درس در انتهای مقاله قرار دارد.
همهٔ ما شنیدهایم که خداوند واقعاً «بیحساب» روزی میدهد، اما این عبارت دقیقاً چه معنایی دارد؟
آیا منظور این است که خدا قوانین جهان کنار میبرد؟
آیا در این میان تلاش انسان بیاهمیت است؟
یا اینکه قرآن میخواهد به یکی از قدیمیترین پرسشهای ذهن انسان پاسخ دهد:
«آخر چطور ممکن است؟»
برای یافتن پاسخ، بد نیست به یکی از زیباترین داستانهای قرآن نگاه کنیم.
زکریا چه چیزی از مریم آموخت؟
قرآن (در آیات ۳۷ تا ۴۰ سوره آل عمران) نقل میکند که هر بار زکریا وارد محراب مریم میشد، نزد او رزقی مییافت.
از او پرسید:
و مریم پاسخ داد:
«این از نزد خداست؛ خدا هر کس را بخواهد، بیحساب روزی میدهد.»
در نگاه نخست، این فقط گفتگویی کوتاه میان دو انسان مؤمن به نظر میرسد.
اما اگر کمی بیشتر دقت کنیم، اتفاق مهمی در ادامه رخ میدهد.
قرآن بلافاصله پس از این ماجرا میگوید:
«در همانجا زکریا پروردگارش را خواند…»
و از خداوند درخواست فرزندی پاکیزه کرد.
اما چرا؟
چه ارتباطی میان رزق مریم و درخواست فرزند وجود داشت؟
وقتی یک محدودیت ذهنی فرو میریزد
زکریا پیامبر بود.
خدا را خوب میشناخت.
سالها اهل دعا و عبادت بود.
سالها با واقعیت پیری خود زندگی کرده بود.
سالها نازایی همسرش را میدید.
و سالها با این پرسش روبهرو بود که چگونه ممکن است در چنین شرایطی صاحب فرزند شود.
اما در آن لحظه با نمونهای زنده از رحمت خدا روبهرو شد که فراتر از محاسبات معمول انسان اتفاق میافتاد و مریم به آن عادت کرده بود.
او دید که خداوند میتواند رزق را از مسیری برساند که در محاسبات عادی قابل پیشبینی نیست.
و همین مشاهده، نگاه او را به مسئلهای دیگر تغییر داد:
اگر خدا میتواند رزقی را از جایی برساند که در محاسبات معمول دیده نمیشود، پس چرا تولد فرزند در سنین پیری ناممکن باشد؟
در آن لحظه، زکریا فقط غذا را در محراب مریم ندید.
او افق تازهای از فضل و رحمت الهی را در برابر خود مشاهده کرد.
افقی که به او اجازه داد فراتر از محدودیتهای ظاهری بیندیشد و امیدوارانه درخواست کند.
قرآن با چه نوع محاسبهای مخالفت میکند؟
قرآن انسان را به اندیشیدن، برنامهریزی و تلاش دعوت میکند.
اما در کنار آن، بارها توجه ما را به خطایی جلب میکند که بسیاری از انسانها گرفتار آن میشوند.
انسان وقتی که با خواستهای بزرگ روبهرو میشود، فوراً شروع به حساب و کتاب میکند:
«آخر چطور ممکن است؟»
«از کجا قرار است فراهم شود؟»
«با این وضعیت که نمیشود.»
«برای من که راهی وجود ندارد.»
این محاسبهگری در انسان امری طبیعی به نظر میرسد؛ اما مسئله آنجاست که گاهی همه محاسبات خود را بر اساس دانستهها و داشتههای فعلی، شرایط کنونی و راههای شناختهشدهاش بنا میکند و سپس نتیجه میگیرد:
«پس امکان ندارد.»
در حالی که قرآن بارها انسان را متوجه بخشی از واقعیت میکند که از دید او پنهان است.
همان چیزی که در داستان مریم و زکریا نیز دیده میشود.
راز رزق بیحساب
رزق بیحساب از نگاه قرآن، نه به معنای بیقانون بودن جهان؛ بلکه به این معناست که:
فضل و رحمت خداوند، محدود به محاسبات انسان نمیشود.
انسان فقط بخشی از عوامل مؤثر در زندگی را میبیند.
اما خداوند بر همه عوامل آشکار و پنهان احاطه دارد.
به همین دلیل، بارها دیدهایم که گاهی یک گشایش؛ یک اتفاق خوب از راهی پدید میآید که پیش از آن در محاسبات ما وجود نداشته است.
راهی دیده میشود که قبلاً دیده نمیشد.
فرصتی ظاهر میشود که قبلاً به چشم نمیآمد.
و پاسخی پیدا میشود که ذهنِ انسان آن را ناممکن میپنداشت.
شاید به همین دلیل است که قرآن بارها از فضل خدا سخن میگوید؛ از افزونی و فراوانیای که سرچشمهٔ آن در رحمت بیپایان او قرار دارد.
جمعبندی
داستان زکریا در قرآن، فراتر از تولد یک فرزند است.
داستان شکستن مرزهایی است که ذهن انسان برای آینده ترسیم میکند.
زکریا در محرابِ مریم با حقیقتی روبهرو شد که نگاه او را دگرگون کرد:
رحمت خدا بزرگتر از محاسبات انسان است.
و هر جا که انسان همهٔ راهها را بسته میبیند، هنوز راههایی وجود دارند که در علم و فضل خدا گشودهاند.
شاید یکی از مهمترین درسهای این داستان همین باشد:
انسان معمولاً بر اساس آنچه میبیند و میداند درباره آینده قضاوت میکند؛ اما خداوند به راهها و امکاناتی احاطه دارد که هنوز وارد محاسبات ما نشدهاند.
پیشنهاد مطالعه
اگر مایلید دیدگاه قرآن دربارهٔ ثروت را عمیقتر درک کنید، مقالههای زیر را بخوانید:
و برای آموزش کامل باورهای توحیدی در زمینهٔ ثروت، میتوانید دورهٔ ۲۸ جلسهای «باورهای ثروت در قرآن» را از طریق این لینک تهیه کنید.
این پادکست ۳۰ دقیقهای مربوط به یکی از جلساتِ دورهٔ آنلاین تفکر در قرآن است.
Podcast: Play in new window | Download (30.7MB)
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.