رابطه توحید و ثروت در قرآن
رابطه توحید و ثروت در قرآن
در این متن؛ قصد دارم یک سؤال مطرح کنم و از شمـا دعوت میکنم قبل از اینکه ادامه این مطلب رو مطالعه کنید، درموردش خوب فکر کنید، تا در مورد این موضوع، با استفاده از آیاتِ قرآن به یک دیدگاهِ درست برسیم.
و اما سؤال:
به نظر شما، رابطه توحید و ثروت چیست؟
آیا ثروت، عاملی است که ما را از خدا دور میکند؟
یا یک موضوعِ خنثی به حساب میآید و هم میتواند ما را از خدا دور کند و هم به خدا نزدیک نماید؟
یا اینکه حتماً ثروت ما را به خدا نزدیک میکند؟
باز هم تأکید میکنم، قبل از خواندن ادامه این مطلب، در موردش خوب تفکر کنید و پاسختان را حتماً همراه با دلایلی که برای آن دارید بنویسید. چون درگیر کردنِ فکر روی این سؤال؛ همیشه باعث میشود که بتوانیم کمی از عادتهای فکریِ تمامِ انسانها (چه کسانی که اهل دین هستند و چه آنهایی که مذهبی نیستند) جدا کنیم و به تفکراتمان با استفاده از «آگاهیهای قرآن» جهتی درست ببخشیم.
و اما بپردازیم به دیدگاه خدا در قرآن برای پاسخ به این سؤال که:
رابطهٔ خـدا و توحیـد با ثـروت چیست؟
۱- با بررسی که در آیاتِ قرآن داشتم متوجه شدم که در هیچ آیهای خـدا موضوعِ فقر، قناعت به داشتهها یا به دنبالِ کسب ثروت نرفتن را با نگاهِ مثبت معرفی نکرده است.
هیچگاه در قرآن، خدا در مورد انسانهایی که به عنوان الگو به ما معرفی کرده، موضوع فقر و تنگنای مالی را ستایش نکرده و هیچ جایی در قرآن گفته نشده که فلان پیامبر فقیرانه و در کمبود مالی زندگی میکرد و به خاطرِ همین به خدا نزدیک بود؛ و شما هم مثل او به اندکی از مال دنیا قناعت کنین.
۲- نه تنها خدا در مورد فقر هیچ پیامبری با دیدهی تحسین و الگو قرار دادن سبک زندگی فقیرانه حرف نزده است؛ بلکه در سرگذشتِ زندگیِ این آدمحسابیها که خدا در قرآن آنها رو معرفی میکند، ردّ پای «فراوانی» و «ثروتمند بودن» و «برخورداری از آزادیِ مالی» رو مشاهده میکنیم؛ که چند مثال مهم را در ادامه ذکر میکنم:
«ثروت ابراهیـم در قـرآن»
درسوره هود؛ آیه ۶۹ خداوند، داستان فرستاده شدنِ چند نفر به صورت سرزده برای رساندنِ خبری خوش به ابراهیم رو بیان کرده است. آن خبر خوش، صاحبِ فرزند شدنِ ابراهیم بوده و در خلال این داستان در این آیه خدا بیان نموده که:
«وَ لَقَد جائَت رُسُلُنا إبراهیمَ بِالبُشری قالوُا سَلاماً قالَ سَلامٌ فَما لَبِثَ أن جاءَ بِعِجلٍ حَنیذٍ»
ترجمه:
«و البته که فرستادگان ما به ابراهیم آمدند و سلام گفتند، او سلام گفت؛ پس بدون هیچ درنگی یک گوسالۀ بریان شده آورد»
اگر در قسمت آخر این آیه دقت کنیم، میبینیم که درست کردنِ یک گوسالۀ کباب شده، کاری نیست که بتوان آنرا در زمانِ کوتاهی انجام داد. فراهم کردنِ مقدمات آن حداقل، یک روز زمان لازم دارد. و از آیات بعدی هم متوجه میشویم که ابراهیم، توقعِ آمدنِ مهمان را نداشته؛ پس این گوسالۀ کباب شده، غذای معمول ابراهیم و خانوادهش بوده است.
حتی با مقیاسِ زندگیِ امروزی که موضوع پخت و پز خیلی راحت و آسان شده و مردم در رفاهِ بیشتری هستند، بیشتر از یک دهم درصد از مردم هم نیستند که در خانههایشان به عنوان شام، گوسالۀ بریان داشته باشند.
بله، ابراهیم که از طرف خدا به عنوان یک الگوی بی همتا برای تمام پیامبران معرفی شده اینطوری ثروتمند بوده.
«ثروت عیسی در قرآن»
در سوره مریم آیه ۳۱ خداوند در مورد به زبان آمدن و صحبت کردن عیسیبنمریم در گهواره توضیح داده و از زبان این پیامبر آمده:
«وَ جَعَلَنی مُبارَکاً أینَما کُنتُ…»
ترجمه:
و خداوند، مرا در هر جایی که باشم، مایه فزونی و خیر قرار داد…»
در این آیه به طور مستقیم به موضوع زندگی پر نعمتی که عیسی داشته اشارهای نشده؛ ولی با کمی دقت، متوجه میشویم که این بیانِ عیسی که: خداوند؛ مرا هرکجا که باشم مایهٔ افزایش و فراوانی و خیر قرارداد، تنها معنایی که دارد اینست که خودِ عیسی معدنِ فراوانی است و این پیامبرِ خدا، در فزونیِ همیشگی و خیر زندگی کرده است، وگرنه چطور امکان دارد که خداوند او را معدن برکتی قرار داده باشد که خودش از آن بیبهره بوده است؟
و البته که رگههای این زندگی پرنعمت، در داستانهای انجیل بسیار زیاد تکرار شده است (مثل پول و طلا گرفتن از دهان ماهیها و فرستاده شدن یک سفرۀ غذای آسمانی که هیچگاه تمام نمیشده و…)
در داستان زندگی مریم در سوره آل عمران آیه ۳۷ هم خدا به این موضوع اشاره کرده که مادر این پیامبر هم رزقِ بغیرِ حساب از طرف خداوند داشته که میتوانید مطلب مفصلی را که در رابطه با این موضوع توی سایت قرارداده شده، اینجا بخوانید و اینجا پادکست مربوط به آن را گوش کنید.
«ثروت یعقوب در قرآن»
در چند بخش از سوره یوسف، میخوانیم که یعقوب، بیشتر از دوازده فرزند داشته است (یازده برادرِ یوسف+یوسف+بنیامین+تعداد نامعلومی دختر و همسر) و تأمین هزینهٔ چنین خانوادهٔ پرجمعیتی حتماً نیازمندِ برخورداری از دارایی و ثروتِ فراوان است.
در مکالمهٔ برادران یوسف با یعقوب هم در آیات ۱۲ و ۱۷ سوره یوسف بیان شده که همگیِ آنها برای تفریح و بازی و سرگرمی به دشتهای سرسبز میرفتند. معلوم است که اگر آنان از وضعِ مالیِ خوبی برخوردار نباشند، فرزندانِ یعقوب، برای بهدست آوردنِ یک لقمهٔ غـذا باید تلاش کنند و وقتی برای تفریح کردن و به باغ و صحرا رفتن نخواهند داشت.
این موضوع، وقتی برای من تبدیل به یقین شد که در آیات ۵۸ به بعد در این سوره آمده که برادرانِ یوسف در سالهای طولانیِ قحطی، با وجود اینکه هفت سال طول میکشد؛ وقتی که برای تهیهٔ گندم به مصر سفر میکنند، بعد از گذشتِ این دورهٔ طولانیِ سختی، انسانهای فقیری نبودند و بابتِ دریافتِ گندم از یوسف، بهای کاملِ خریدِ گندم را میپردازند (که یوسف هم بهصورتِ پنهانی آن را دوباره درونِ بارِ شترانِ برادرانش برمیگرداند)
و با خواندن این داستان فهمیدم، نه تنها یوسف؛ بلکه یعقوب هم حتماً در رفاه مادی بالایی زندگی میکرده است
«ثروت نوح در قرآن»
در آیاتی که خداوند، داستان نوح را بیان میکند، دائماً این موضوع تکرار میشود که: ما به نوح وحی کردیم که یک کشتی بساز. و این کشتی که توسط نوح ساخته میشود، اینقدر بزرگ بوده است، که گنجایشِ تعداد زیادی انسان و از هر موجودی یک جفت را در خود داشته و این جمعیّتِ مسافران، حتماً به چند برابرِ وزنِ خودشان؛ آذوقه نیاز داشتهاند. در مورد این داستان میتوانید به سوره هود آیه ۳۷ تا ۴۱ مراجعه کنید.
سؤال اینجاست که آیا ممکن است؛ یک کشتی به این عظمت که در برابر چنان امواجِ سهمگینی هم مقاوم بود؛ که ساختنش چندین سال طول کشید و مقادیرِ زیادی چوب و مصالح در آن بهکار رفت؛ با هزینهٔ کسی به غیر از خودِ نوح ساخته شده باشد؟
در سوره شعرا آیه ۱۱۲ میخوانیم که جامعهٔ نوح گفتهاند:ای نوح! آنان که به تو ایمان آوردند، انسانهایی پست و ضعیف در جامعه هستند. پس قطعاً تنها منبعِ ساخت یک چنین کشتی به این عظمت در وسط خشکی؛ چیزی به جز ثروتِ سرشارِ نوح نمیتواند باشد.
این هم یک نشانهٔ عالی خدا برای ما که بفهمیم نوح هم در نعمت و ثروت فراوان زندگی میکرده است.
«ثروت ایوب در قرآن»
در سوره انبیا آیات ۸۳ و ۸۴ در مورد ایوب، خداوند؛ کلام ایوب را اینگونه بیان میکند که : «ای ارباب من، اگر که به من رنجی رسیده؛ تو رحمت کننده ترین رحمت کنندگان هستی»
و بعد از آن خدا داستان را اینطور بیان ادامه میدهد که: « درنتیجه ما دعایش را پذیرفتیم و هر رنجی که داشت، برطرف کردیم و خاندانش را دوبرابر به او هدیه دادیم؛ به دلیل رحمتی بینهایت و برای اینکه یادآوری برای عبادت کنندگان باشد»
با این معناها، متوجه میشویم که وضعیت ایوب، از ابتدا نابسامان نبوده و برای خودش یک زندگیِ سرشار از نعمت داشته و بعد از مدتی دچار این رنج شده و وقتی از خدا درخواست میکند، خدا تمامِ رنج ایوب را برطرف میکند و خانودهاش را دو برابر به او برمیگرداند.
این هم یک نشانهٔ عالی از ثروتمند بودن ایوب است.
«ثروت محمد در قرآن»
بارها در قرآن به این موضوع اشاره شده که پیامبر، هیچگونه اجر و مزدی از کافران و مشرکان و مسلمانان درخواست نکرده است.
در سوره مؤمنون آیه ۷۲ میخوانیم:
«أم تَسئَلُهُم خَـرجاً؟ فَخَـراجُ رَبّکَ خَیـر»
ترجمه:
«مگر از آنها تأمین مالی را درخواست میکنی؟ پس تأمین مالی اربابت بهترین است»
یا در سوره انعام آیه ۹۰ خدا به پیامبر دستور میدهد که بگو من هیچ مزدی از شما درخواست نمیکنم.
بامطالعه این مفهوم که بارها در مورد محمد و بقیه پیامبران (مثل کلام هود در سوره هود آیه ۵۱، کلام نوح در سوره یونس آیه ۷۲، کلام صالح در سوره شعرا آیه ۱۴۵، کلام لوط در سوره شعرا آیه ۱۶۴؛ کلام شعیب در سوره شعرا آیه ۱۸۰) از طرف خدا بیان شده متوجه میشویم که همهٔ این پیامبران از درخواست پول و مزد گرفتن کاملاً بی نیاز بودهاند.
بعد از مطالعهٔ این آیات، از شما دعوت میکنم به خوبی آیههایی که در این متن ذکر شده را مطالعه کنید و فکر کنید.
اگر درکِ عمیق این مسأله برای شما اهمیت دارد؛ شما هم بین آیات قرآن بگردید و نشانههای این ثروتمندیِ پیامبران و انسانهای توحیدی را پیداکنید و در کامنتها بنویسید.
همچنین میتوانید برای ایجادِ یک تغییرِ اساسی در باورها و نتایج مالی خودتان دورهٔ باورهای ثروت در قرآن را از سایت تهیه نمایید.
در پناه حق باشید.
موضوعات مرتبط: چه بسیارند موجوداتی که روزیشان را بر دوش نمیکشند
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.