یکی از شرکت کنندگان در دوره آنلاین تفکر در قرآن  وقتی به آیه ۱۳ سوره احقاف رسیدیم، پرسشی مطرح کرد که تفکر درباره‌اش می‌تواند درک ما را از «قوانین موفقیت از نگاه قرآن» عمیق‌تر کند. 

پرسش این بود:

در چند آیه از قرآن، خداوند از گروهی از انسان‌ها یاد می‌کند که درباره‌شان می‌فرماید:
«لا خَوفٌ علیهم وَلا هُم یَحزَنون»
یعنی: این افراد، نه ترسی دارند و نه غمی.

از جمله در آیهٔ ۱۳ سورهٔ احقاف می‌خوانیم:

إِنَّ الَّذینَ قالوا رَبُّنَا اللهُ ثُمَّ استَقاموا فَلا خَوفٌ عَلَیهِم وَلا هُم یَحزَنون
یعنی آنان که گفتند: «ارباب ما خداست» و سپس در مسیر خود پایدار ماندند، دیگر نه ترسی بر آنان است و نه غمی.

حالا سؤال اینجاست:
در نگاه خدا، چه کسانی واقعاً به این مرحله می‌رسند که نه ترسی دارند و نه غمی؟

و سؤال دوم اینکه:
چنانچه ما از سمت دیگر به این معادله بپردازیم؛
یعنی اگر ما آگاهانه تلاش کنیم تا ترس‌ها و غصه‌های خود را کمتر کنیم،
آیا ما هم در شمار همان انسان‌هایی خواهیم بود که خداوند این‌گونه از آنان یاد می‌کند؟
به عبارت دیگر آیا این «معادله» دوطرفه است؟

برای پاسخ به این سؤال، من همهٔ آیاتی را که در آن‌ها عبارت «لا خَوفٌ علیهم ولا هم یحزنون» آمده بررسی کردم و کنار هم گذاشتم.
نتیجهٔ این بررسی در پادکستی که در پایان همین صفحه قرار دارد، توضیح داده شده است.
اما قبل از شنیدن آن، پیشنهاد می‌کنم این خلاصه را بخوانید تا با دیدی روشن‌تر به پادکست گوش دهید.

در قرآن چه کسانی در آرامش کامل‌اند؟

در قرآن پانزده آیه دربارهٔ این گروه از انسان‌ها آمده است،
و در همهٔ آن‌ها خداوند دقیقاً همین عبارت را تکرار کرده است:
«لا خَوفٌ علیهم ولا هم یحزنون»
یعنی این حقیقت آن‌قدر مهم است که خداوند بارها و بارها آن را یادآوری کرده است.

با بررسی پانزده آیه‌ای که این عبارت در آن‌ها آمده، نکات مهمی روشن می‌شود:

• هدایت خدا: هر کس از هدایت الهی پیروی کند، نه ترسی دارد و نه غمی.
  (بقره ۳۸، اعراف ۳۵، طه ۱۲۳)

• ایمان و عمل صالح: از نگاه خدا مهم نیست که چه نامی برای دین خود انتخاب می‌کنیم؛ اصل این است که ایمان به خدا، باور به زندگی پس از مرگ و عمل صالح در قلب و جان و رفتارمان وجود داشته باشد.
  (بقره ۶۲، مائده ۶۹)

• عمل در راه خدا: ارتباط مستمر با خدا و هزینه‌کردن در راه خدا نیز راهی برای رسیدن به آرامش است.
  (بقره ۲۶۲، ۲۷۴، ۲۷۷)

• آگاهانه زندگی کردن: کسانی که ذهن و دل خود را در مسیر توحید نگه می‌دارند و احساسات مثبت پرورش می‌دهند، در صلح و آرامش‌اند.
  (یونس ۶۲–۶۳، زخرف ۶۸، انعام ۴۸)

نتیجهٔ این آیات چیست؟

وقتی آیات را کنار هم می‌گذاریم، تصویر روشنی شکل می‌گیرد:
انسانی که با هدایت خدا حرکت می‌کند، ذهنش را در توحید نگه می‌دارد، و در مسیر زیبایی و نیکی پایداری می‌ورزد،
به‌تدریج از ترس و اندوه آزاد می‌شود.

این وعده، مخصوص «قوم یا دین خاصی» نیست؛
بلکه قانونی الهی است که برای هر انسانی جاری است.

پس اگر ما هم در مسیر رشد درونی، آگاهانه ذهن و احساسمان را تربیت کنیم،
و با ایمان و عمل نیک در راه خدا گام برداریم،
می‌توانیم کم‌کم وارد همان دایرهٔ امن شویم که خدا درباره‌اش فرموده است:
«نه ترسی دارند و نه غمی.»

پادکست

در پادکست این بخش، همهٔ جزئیات این آیات و ارتباطشان با قوانین زندگی موفق از نگاه قرآن توضیح داده شده است.
پیشنهاد می‌کنم قبل از گوش دادن، این خلاصه را مطالعه کنید تا دریافتتان از پادکست عمیق‌تر شود.

برای شرکت در دوره فوق‌العاده تفکر در قرآن و اطلاعات بیشتر به این صفحه مراجعه کنید.